Κατηγορίες: Argentina 2008, Οικονομία, Ταξιδεύοντας | Ετικέτες: Argentina, Buenos Aires, Αργεντινή, Monedas, Money
REUTERS/Enrique Marcarian
Ταμπελάκια με τη προειδοποίηση “No Hay Monedas” (Δεν Υπάρχουν Ψιλά) είναι αναρτημένα σε πάρα πολλά καταστήματα (κυρίως ψιλικατζίδικα και ειδών πρώτης ανάγκης) του Μπουένος Άιρες (ΜΑ). Η έλλειψη νομισμάτων έχει καταλήξει να αποτελεί τα τελευταία χρόνια ένα πολύ σοβαρό και αυξανόμενο πρόβλημα, τόσο στη καθημερινότητα των πολιτών, κυρίως των “Porteños” (δηλαδή, των κατοίκων του ΜΑ), όσο και στην εύρυθμη λειτουργία της Αργεντινής οικονομίας.
Ενώ εδώ στην Ελλάδα τα μικρότερα νομίσματα τα περιφρονούμε εντελώς και γενικά τα νομίσματα τα θεωρούμε ευτελή, στην Αργεντινή και βασικά στο ΜΑ η αναζήτησή τους αποτελεί εθνικό σπορ. Αν δες έχεις φροντίσει να μαζέψεις νομίσματα δεν θα μπορείς να χρησιμοποιήσεις τα λεωφορεία, όπου τα μηχανήματα για τα εισιτήρια (0,80-1 πέσος) δέχονται μόνο νομίσματα, ενώ θα αντιμετωπίσεις καθημερινά προβλήματα στην αγορά κυρίως προϊόντων μικρής αξίας, ή όπου υπάρχουν κερματοδέκτες (πάρκινγκ, αυτόματοι πωλητές, κα.).
Πηγαίνεις στο περίπτερο ή στο ψιλικατζίδικο για να πάρεις οτιδήποτε με σκοπό να χαλάσεις κάποιο χαρτονόμισμα και σου λέει ο πωλητής ή πάρε και κάτι άλλο για να στρογγυλοποιηθεί το ποσό ή στη χειρότερη μην αγοράσεις τίποτα αφού δεν έχει ρέστα! Ο μανάβης, πάλι, σου δίνει φρούτα αντί για ρέστα. Μην τύχει και βιάζεσαι να πάρεις κάποια συγκοινωνία και δεν έχεις ψιλά. Την έβαψες! Έτσι τη πάτησα κι εγώ μια φορά. Βρέθηκα σε ένα σταθμό τρένου όπου είχε μόνο μηχανήματα για εισιτήρια και δεν είχα ψιλά. Στη πρώτη προσπάθεια μου σε ένα ψιλικατζίδικο, στάθηκα άτυχος αφού θέλοντας να αγοράσω τσίχλες δεν είχαν να μου δώσουν ρέστα. Τα κατάφερα τελικά σε ένα ίντερνετ καφέ, όπου πάρα το ότι χρησιμοποίησα το ίντερνετ για κάνα τέταρτο, η κυρία στο ταμείο μετά από πίεση δέχτηκε να τη πληρώσω με το χαρτονόμισμα των 2 πέσος ώστε να πάρω ρέστα! Αν πάλι σκεφτείς να πας σε κάποια τράπεζα για να χαλάσεις, πέρα από το ότι θα πρέπει να περιμένεις στην ουρά, δεν πρόκειται να πάρεις πάνω από 5 πέσος. Πραγματικά, αν δεν το ζήσεις δεν μπορείς να καταλάβεις τι βραχνάς είναι καθημερινά εκεί το θέμα των νομισμάτων. Μάλιστα, στο κεντρικό σιδηροδρομικό σταθμό, Retiro, καθημερινά ο κόσμος περιμένει ουρά σε ειδικό ταμείο για να κάνει ψιλά.
Τις πταίει όμως; Γιατί τα νομίσματα είναι σε έλλειψη και η κυκλοφορία του χρήματος χωλαίνει; Ποιος έχει μαζέψει όλα τα νομίσματα; Ρωτώντας και ψάχνοντας στο διαδίκτυο, βρήκα ορισμένες εξηγήσεις.
Η Κεντρική Τράπεζα ισχυρίζεται πως δεν μπορεί να έχει χειροτερέψει η κατάσταση τελευταία, αφού μόνο το 2007 διοχετεύτηκαν στην αγορά 462,9 εκατ. νέα νομίσματα, τα περισσότερα που είχαν κοπεί ποτέ τη τελευταία δεκαετία. Κανονικά, λέει, ότι σε κάθε πολίτη αντιστοιχούν 115 με 250 νομίσματα. Η πραγματικότητα βέβαια είναι διαφορετική. Όπως λέει χαρακτηριστικά κάποιος, δεν υπάρχουν νομίσματα στην Αργεντινή γιατί απλά αποτελούν μπίζνα.
Το μεγαλύτερο όγκο νομισμάτων κατέχουν οι εταιρίες λεωφορείων λόγω των κομίστρων. Αυτές όμως πωλούν τα νομίσματα, με προμήθεια 2-3%, στις εμπορικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, συντηρείται και μια μαύρη αγορά νομισμάτων, όπου η προμήθεια μπορεί να ανέβει και στο 9%. Μια άλλη εξήγηση που δίνεται είναι ότι η φτώχεια έχει οδηγήσει κάποιους στο να λιώνουν τα νομίσματα για να πουλήσουν το μέταλλο. Λέγεται πως το νόμισμα του 1 πέσο, που μοιάζει με αυτό του 1 Ευρώ, έχει μεγαλύτερη αξία μεταπώλησης ως μέταλλο από την ονομαστική του αξία. Τέλος, αιτία του προβλήματος αποτελεί, λένε, και η συνήθεια των Αργεντινών να αφήνουν στο σπίτι τους νομίσματα εδώ και κει. Τελευταία το πρόβλημα έλλειψης ξεκινά να αφορά και τα χαρτονομίσματα των 2 πέσος.
Όσο βέβαια δεν αποφασίζει το κράτος να πάρει δραστικά μέτρα, όπως για παράδειγμα να υποχρεώσει τις εταιρίες λεωφορείων να αντικαταστήσουν τους κερματοδέκτες με ακυρωτικά μηχανήματα ή να εκδοθούν μηνιαίες κάρτες, τόσο το πρόβλημα θα μεγαλώνει και θα εθνικοποιείται, ενώ θα πλήττονται ακόμα περισσότερο οι φτωχότεροι πολίτες, που γι αυτούς και το λεπτό έχει σημασία. Υπολογίζεται ότι κάποιος μπορεί να χάσει μέσα σε ένα έτος μέχρι και 73 πέσος από την έλλειψη νομισμάτων!
Κατηγορίες: Οικονομία | Ετικέτες: Bjork, Economic Crisis, Iceland, Sigur Ros
Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί ότι μια χώρα σαν την Ισλανδία θα έφτανε στο χείλος του γκρεμού; Μια χώρα που αποτέλεσε τα προηγούμενα χρόνια πρότυπο ανάπτυξης και κατάφερε να επιτύχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ευημερίας παγκοσμίως για τους πολίτες της. Μια χώρα που έχει κερδίσει πολλούς εξ ημών χάριν στα εξωπραγματικής ομορφιάς τοπία, στους εξαιρετικούς μουσικούς που βγάζει (Bjork, Múm, Sigur Ros, κ.α.), αλλά και γενικότερα χάριν στην σχεδόν απόκοσμη ισλανδική κουλτούρα που ακροβατεί μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας*.
Αυτοί βέβαια που δεν εξεπλάγησαν ήταν αυτοί που παρακολουθούσαν στενά την ισλανδική οικονομία και διέβλεπαν πως ο τρόπος ανάπτυξης των 3 μεγαλύτερων τραπεζών της χώρας ήταν ιδιαίτερα ριψοκίνδυνος, αφού το κράτος δεν είχε τα απαραίτητα χρηματικά αποθέματα για να στηρίξει τα υπερβολικά τους ανοίγματα.
Παρόλο που έχουν γίνει σημαντικές και απότομες αλλαγές στην κάποτε ήπια καθημερινότητα των Ισλανδών, και θα είχε εξαιρετικό ενδιαφέρον να δούμε τις επιπτώσεις της πιστωτικής κρίσης στην πραγματική ζωή των πολιτών, εδώ δεν υπάρχει ιδιαίτερη ενημέρωση από τα μέσα. Ευτυχώς που υπάρχει το διαδίκτυο.
Έτσι λοιπόν, πληροφορούμαστε από μαρτυρίες των ίδιων των πολιτών της Ισλανδίας, πως για παράδειγμα η κατάρρευση των τραπεζών πήρε μαζί και τις καταθέσεις περίπου 50.000 μικροκαταθετών. Επίσης, πολλοί είναι αυτοί που έχουν έντονο προβλήματα με τα δάνειά τους καθώς οι τιμές αυξάνουν. Άλλη σημαντική επίπτωση της κρίσης είναι οι απολύσεις εργαζομένων, κυρίως στο τραπεζικό κλάδο και κατ’ επέκταση η αύξηση της ανεργίας.
Οι ξένοι κάτοικοι εγκαταλείπουν τη χώρα. Συγκεκριμένα, αναφέρει κάποιος ότι τα αεροπλάνα φεύγουν γεμάτα για Βαρσοβία και γυρίζουν άδεια. Βέβαια, οι τράπεζες δίνουν σε όσους φεύγουν από τη χώρα μέχρι 300 δολάρια και αυτό με την επίδειξη του εισιτηρίου.
Η κατάρρευση της ισλανδικής κορώνας (στην αρχή του έτους 1 ευρώ αντιστοιχούσε σε 62 κορώνες, ενώ έφτασε πριν λίγες μέρες στη κεντρική τράπεζα της χώρας να εκτοξευτεί πάνω από 150 κορώνες, ενώ στη μαύρη αγορά και στις ξένες αγορές συναλλάγματος το ευρώ αντιστοιχεί σε 300 κορώνες!) οδήγησε σε αυξημένες πληθωριστικές πιέσεις (από 14-15% που ήταν με το που άρχισε η κρίση, προβλέπεται ότι μέχρι το τέλος του έτους ίσως να σκαρφαλώσει 75% ακόμα) με αποτέλεσμα να παγώσουν οι εισαγωγές και να αρχίζουν να αυξάνονται οι τιμές των αγαθών. Παρόλο που τα υπάρχοντα αποθέματα σε είδη πρώτης ανάγκης λένε ότι αρκούν για 3-5 εβδομάδες, οι Ισλανδοί έχουν σπεύσει στα σούπερ μάρκετ για προμήθειες και εμφανίζονται οι πρώτες ελλείψεις.
Βέβαια, αυτή η κατάρρευση της κορώνας έχει και τη θετική της πλευρά. Είναι μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία να εισρεύσει περισσότερος τουρισμός στη χώρα, αφού τώρα η Ισλανδία είναι πιο προσβάσιμη από ποτέ.
Το γεγονός ότι τα πράγματα ακριβαίνουν, ενώ αντιθέτως η αγοραστική τους ισχύ μειώνεται, τους έχει οδηγήσει στο σφίξιμο του ζωναριού και σε μεγάλο βαθμό στην αναθεώρηση της καταναλωτικής τους συμπεριφοράς, αν και κάποιοι λένε πως τα Range Rover συνεχίζουν να κυκλοφορούν ακάθεκτα. Οι Ισλανδοί είχαν πάρει υπερβολικά πολλά καταναλωτικά δάνεια, σε ποσοστό αντιστοιχίας 213% του διαθέσιμου εισοδήματος.
Το μεγαλύτερο όμως πρόβλημα όπως φαίνεται είναι ο έντονος προβληματισμός για το τι μέλει γενέσθαι. Αν θα μπορέσουν αυτοί που θα απολυθούν να βρουν νέα δουλειά, πως θα τα βγάλουν πέρα και πως θα ξεπληρώσουν τα δάνειά τους. Αυτή η ανασφάλεια, όπως αναφέρεται, είναι μια καλή ευκαιρία για αυτό που λένε οι άγγλοι “back to basics”.
Επίσης, η κατάρρευση του εθνικού τους νομίσματος, τους οδήγησε και σε αναθεώρηση της επικρατούσας άποψης περί μη ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τώρα η πλειοψηφία πιστεύει πως η χώρα πρέπει να ενταχθεί τελικά στην ΕΕ. Εντούτοις, παρά το αρνητικό κλήμα και τη γενικότερη δυσαρέσκεια, δεν φαίνονται διατεθειμένοι οι Ισλανδοί να βγουν στους δρόμους και να διαμαρτυρηθούν.
Αξίζει τέλος να σημειωθεί πως η απόφαση Brown (επικαλούμενη τον τρομοκρατικό νόμο) να δημεύσει τα πάγια της ισλανδικής τράπεζας Landsbanki στη Μεγάλη Βρετανία για να διασφαλίσει τις καταθέσεις των 300.000, παρά την επίσημη διαβεβαίωση του Ισλανδού πρωθυπουργού ότι θα πληρωθούν όλες οι καταθέσεις, εξόργισε τους Ισλανδούς και δημιούργησε μια κόντρα με τους Βρετανούς, η οποία έχει περάσει και σε επίπεδο άτυπων συζητήσεων σε φόρα του διαδικτύου.
Παρακάτω, ακολουθεί κι ένα φορτισμένο μήνυμα, με δώσεις υπερβολής, από Έλληνα κάτοικο της Ισλανδίας, το οποίο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Derby.
«Η Ισλανδία χρεοκόπησε, με οφειλή 120 δις ευρω! Η κορώνα Ισλανδίας σκοράρει μόλις λίγο πάνω από το δολάριο της Ζιμπάμπουε. Η κατάσταση δεν έχει σταθεροποιηθεί μέχρι στιγμής. Το ξένο εργατικό δυναμικό εγκαταλείπει την χώρα. Οι Ισλανδικές εταιρείες κλείνουν η μία με την άλλη. Οι εισαγωγές έχουν παγώσει γιατί δεν υπάρχει συνάλλαγμα. Μέσα σε μία βδομάδα έχει απολυθεί 5000 κόσμος, το 5% του τρέχοντος εργατικού δυναμικού. Ο πληθωρισμός φτάνει το 30% και έπεται συνέχεια… Οι αυτοκτονίες δεν ανακοινώνονται οι ληστείες αυξήθηκαν θεαματικά! Τα αυτοκίνητα αρχίζουν να λιγοστεύουν στους δρόμους λόγω ακρίβειας. Πουλιέται το ευρω ή ο,τι ξένο συνάλλαγμα στη μαύρη γιατί οι τράπεζες δεν διαθέτουν πια, παρά μονάχα όταν φεύγεις από την χώρα μπορείς να πάρεις μέχρι 300 δολάρια με την επίδειξη του εισιτηρίου…. Θέλεις κι άλλα! Έτσι όπως έχουν τα πράγματα κανείς δεν ξέρει τι ξημερώνει αύριο. Δεν θα μπορώ να πληρώνω τα ασφάλιστρα στον Διονύση και την δόση του δανείου που έχω σε ευρώ. Εσείς εκεί πως μπορείτε να βοηθήσετε; Εδώ δεν εκδίδονται δάνεια πια, ούτε πουλιέται τίποτα!». Είναι πέρα για πέρα αληθινό, για να πάρετε μια «πικρή» γεύση από την οικονομική καταστροφή μιας χώρας!»
Πηγές
- http://www.icelandreview.com/
- http://en.wikipedia.org/wiki/2008_Icelandic_financial_crisis
- http://www.enet.gr/online/online_hprint?q=%E9%F3%EB%E1%ED%E4%E9%E1&a=&id=18363344
- http://www.elpais.com/articulo/economia/Islandia/ahoga/geiser/elpepieco/20081012elpepieco_11/Tes
- http://www.euro2day.gr/ftcom_en/126/articles/380766/ArticleFTen.aspx
- http://ftalphaville.ft.com/blog/2008/10/03/16644/the-news-from-iceland-thetta-er-buid/
- http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=948788
